American Beauty

Alan Ball begon American Beauty in het begin van de jaren 90 als toneelstuk te schrijven, deels geïnspireerd door het mediagedoe rond het proces tegen Amy Fisher in 1992, maar gaf het idee op toen hij besefte dat het verhaal op het toneel niet zou werken.

Ball werd ook geïnspireerd door een plastic zak die hij rond 1991-92 in de wind zag vliegen buiten het World Trade Center: hij observeerde het tien minuten lang en werd er emotioneel door geraakt, een beeld dat later in de film iconisch werd dankzij het personage van Ricky.

DreamWorks kocht het script direct voor 250.000 dollar, waarbij ze biedingen van Fox Searchlight Pictures, October Films, The Samuel Goldwyn Company en Lakeshore Entertainment versloegen, met een budget dat aanvankelijk slechts 6-8 miljoen dollar bedroeg.

In de versie van het script die naar acteurs en regisseur werd gestuurd, gingen Lester en Angela daadwerkelijk met elkaar naar bed; de scène werd vóór de opnames herschreven op drang van DreamWorks-voorzitter Walter Parkes, die Ball overtuigde met behulp van het Griekse mythologische concept van de held die een moment van epifanie beleeft voordat de tragedie toeslaat.

De eerste versies van het script bevatten een terugblik op het militaire dienstverleden van kolonel Fitts bij de Marines, wat duidelijk zijn homoseksualiteit vaststelde; Ball verwijderde dit omdat het de narratieve structuur verstoorde en het element van verrassing van zijn benadering tot Lester zou elimineren.

Het originele einde bevatte scènes waarin Ricky en Jane terecht moesten staan voor de moord op Lester nadat ze door kolonel Fitts waren erin geluisd; deze scènes werden in postproductie verwijderd omdat Ball ze zelf later beschouwde als een weerspiegeling van zijn woede en cynisme uit de schrijfperiode.

De rol van Lester werd ook aangeboden aan Chevy Chase, die deze weigerde, en DreamWorks stelde Bruce Willis, Kevin Costner en John Travolta als alternatieven voor, terwijl voor Carolyn Helen Hunt of Holly Hunter werden voorgesteld.

Mendes bood de rol van Carolyn aan Annette Bening aan zonder toestemming van DreamWorks, wat de irritatie van de studioleiding opwekte.

Kirsten Dunst weigerde de rol van Angela Hayes vanwege de seksuele inhoud van het personage en koos er in plaats daarvan voor om mee te spelen in The Virgin Suicides; ook Sarah Michelle Gellar sloeg de rol af vanwege planningsconflicten met Buffy the Vampire Slayer.

Thora Birch was slechts 16 jaar oud toen zij werd ingehuurd voor Jane, een rol die een korte naaktscène bevatte; omdat zij minderjarig was, moesten haar ouders de scène goedkeuren en vertegenwoordigers voor kinderrechten waren aanwezig op set tijdens de opnames.

Kevin Spacey baseerde de aanvankelijk wat verwaarloosde houding van Lester op Walter Matthau, en voordat de opnames begonnen, bestudeerden hij en Mendes samen de performance van Jack Lemmon in The Apartment (1960) om bewegingen en houding na te bootsen.

Omdat scènes niet in chronologische volgorde werden gefilmd, moest Spacey bewust zijn houding variëren om visueel de geleidelijke fysieke verbetering van Lester gedurende het verhaal uit te beelden.

De hoofdopnames duurden ongeveer 50 dagen, van winter 1998 tot februari 1999, en gebruikten de backlot van Warner Bros. in Burbank en locaties in Hancock Park en Brentwood in Los Angeles.

De huizen van de Burnhams en de Fitts werden op twee aangrenzende percelen van 'Blondie Street' op de Warner-backlot gebouwd, met nep-kamers speciaal gecreëerd om nauwkeurige visuele lijnen tussen de vensters van Ricky's en Jane's kamers en tussen Ricky's kamer en Lester's garage te bereiken.

Regisseur Sam Mendes accepteerde het filmproject voor het minimumtarief voorgeschreven door de Directors Guild of America, 150.000 dollar, wat na belastingen en commissie van zijn agent slechts 38.000 dollar netto werd.

Om Annette Bening te helpen in de mentaliteit van Carolyn te komen, liet Mendes haar luisteren naar Bobby Darin's versie van het lied 'Don't Rain on My Parade', dat de actrice zo goed beviel dat ze de regisseur overtuigde het in een scène in te voegen waarin Carolyn zingt in de auto.

Spacey's voice-over is een eerbetoon aan Sunset Boulevard (1950), ook achteraf narracieerd door een dood personage; Mendes voelde dat dit trucie het gevoel van eenzaamheid van Lester en van de film versterkte.