Willy Wonka ve Çikolata Fabrikası

Filmi çekme fikri, yönetmen Mel Stuart'ın 10 yaşındaki kızının kitabı okuyup babasından bir film uyarlaması yapmasını istemesiyle ortaya çıktı. Yapımcı David L. Wolper, Quaker Oats şirketinin yeni bir çikolata barını (Wonka Bar) tanıtmak istemesinden faydalanarak şirketi hakları satın almaya ve filmi finanse etmeye ikna etti.

Roald Dahl senaryoyu yazmayı kabul etmişti ama çekimler başladığında tam bir senaryo teslim etmemiş, sadece kitabın bölümlerine işaret eden bir taslak vermişti. Dahl yaratıcı anlaşmazlıklar yüzünden projeden ayrılınca, David Seltzer gizlice ve kredisiz olarak senaryoyu yeniden yazdı.

Roald Dahl, hikayedeki değişikliklere (Wonka karakterinin ön plana çıkarılması, Slugworth'ün casusa dönüştürülmesi, Willy Wilder'ın Wonka olarak seçilmesi gibi) çok kızdı ve filmi sahiplenmeyi reddetti; müziği de 'şekerli, yapmacık ve aşırı duygusal' olarak eleştirdi.

Filmin adı 'Charlie and the Chocolate Factory'den 'Willy Wonka & the Chocolate Factory'ye çevrildi; bu değişikliğin nedeni olarak Wolper ürün yerleştirmesi (Wonka Bar) ile daha yakın bir bağlantı kurmak istediğini söylerken, Stuart bazı Afro-Amerikalı oyuncuların 'Charlie' kelimesinin dönemin ırkçı çağrışımlarına dikkat çekmesinden etkilendiğini belirtti.

Willy Wonka rolü için Monty Python'ın altı üyesi (Graham Chapman, John Cleese, Eric Idle, Terry Gilliam, Terry Jones ve Michael Palin) ilgi göstermiş, Roald Dahl'ın ilk tercihi Spike Milligan olmuş ve Peter Sellers rolü yalvararak istemişti; ayrıca Joel Grey ve 72 yaşındaki Fred Astaire de düşünülmüştü.

Gene Wilder rolü kabul ederken bir şart koydu: Wonka'nın fabrika kapısındaki ilk girişinde bastonla topallayarak yürümesini, sonra bastonun taşa saplanıp durmasını ve kendisinin ileri doğru bir perende atarak ayağa kalkmasını istedi; bu sayede seyircinin onun yalan mı gerçek mi söylediğini asla bilemeyeceğini açıkladı.

Sammy Davis Jr. ve Anthony Newley, şeker dükkânı sahibi Bill rolünü oynamak istemişti ama yönetmen Mel Stuart, büyük bir yıldızın o sahnede gerçekçiliği bozacağını düşünerek bu talebi geri çevirdi; buna karşın Davis Jr. daha sonra filmin 'The Candy Man' şarkısını büyük bir hit yaptı.

Çekimler 31 Ağustos - 19 Kasım 1970 tarihleri arasında Almanya'nın Münih şehrinde gerçekleşti; prodüksiyon tasarımcısı Harper Goff, İrlanda'daki bir Guinness bira fabrikası ve İspanya'daki gerçek bir çikolata fabrikasını gezdikten sonra fabrika setlerini Bavaria Studios'ta kurmaya karar verdi, çünkü bu ABD'de çekim yapmaktan çok daha ucuzdu.

Çikolata Odası setindeki malzemelerin üçte biri yenilebilirdi: Veruca Salt'ın çikolata karpuzu, Mike Teevee'nin sakız topları, marzipan ve krem şantili mantarlar gerçekten yenilebilirken, dev jöle ayılar plastikti (sadece kulakları yenilebilirdi) ve tatlandırılmış görünen duvar kağıdı aslında hiç tatlandırılmamıştı.

Çikolata nehri su ve gıda boyasıyla yapılmıştı; koku sorununu çözmek için kakao tozu eklenmişti ama bu işe yaramadı, oyuncu Michael Böllner nehrin 'kirli, pis kokulu su' olduğunu hatırlattı.

Yönetmen Mel Stuart, çocuk oyuncuların Çikolata Odası setini çekim gününe kadar görmesine izin vermedi, böylece tepkilerinin gerçek olmasını sağladı; Julie Dawn Cole istisna olarak sette önceden bir göz atmıştı.

Julie Dawn Cole'un Veruca Salt olarak 'I Want It Now' şarkısını söylediği sahne 36 çekim gerektirdi ve sahne oyuncunun 13. doğum gününde çekildi; ayrıca koreograf Bob Fosse, aynı sahnede Cabaret (1972) filmini çekmek için stüdyoyu kullanmak istediğinden çekimlerin uzamasından her öğleden sonra şikayet etmeye geliyordu.

Altın bilet aranırken binlerce Wonka Bar'ın açıldığı fabrika sahnesinde kullanılan çikolatalar gerçek değil, tahtadan yapılmıştı; bu, binlerce gerçek çikolatayı yeniden paketlemekten çok daha ucuza geldi.

Film vizyona girdiğinde büyük bir mali başarı elde edemedi, 3 milyon dolarlık bütçeye karşın dünya çapında sadece 4 milyon dolar hasılat yaptı; ancak televizyon yayınları ve ev video satışlarıyla zamanla kült bir statü kazandı ve 2014'te ABD Ulusal Film Sicili'ne dahil edildi.

Sammy Davis Jr.'ın seslendirdiği 'The Candy Man' şarkısı, sanatçının kariyerindeki tek bir numaralı hit oldu ve Billboard Hot 100 listesinde üç hafta birinci sırada kaldı.